Όταν κανείς δεν κοιμάται αρκετές ώρες, έχει αυξημένες πιθανότητες να παχύνει, σύμφωνα με μία νέα γαλλική επιστημονική έρευνα. Αυτό οφείλεται στο ότι η έλλειψη ύπνου μπορεί να μειώσει την παραγωγή μίας ορμόνης, η οποία ελέγχει το αίσθημα κορεσμού και αντίθετα να ενισχύσει μία άλλη ορμόνη που ανοίγει την όρεξη.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την Καρίν Σπίγκελ του πανεπιστημίου της Λιόν, που παρουσίασαν τη σχετική μελέτη στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Παχυσαρκίας στη Γαλλία, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, εκτιμούν ότι ένας άνθρωπος που κοιμάται λίγο, μπορεί να νιώσει πιο έντονο κατά 25% το αίσθημα της πείνας και έτσι να καταναλώσει 350 έως 500 περισσότερες θερμίδες τη μέρα (τόσες π.χ. περιέχονται σε ένα «τσιζμπέργκερ»).

Η επίπτωση της έλλειψης ύπνου στην όρεξη είναι πιο έντονες στα παιδιά και τους νέους ενήλικες. Οι ερευνητές ανέφεραν ότι, παρόλο που θα περίμενε κανείς πως ο ανεπαρκής ύπνος θα συνεπαγόταν την κατανάλωση από τον οργανισμό περισσότερων θερμίδων και συνεπώς την απώλεια βάρους, τελικά συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή ο οργανισμός ζητά περισσότερο φαγητό και προσθέτει θερμίδες, άρα και παραπάνω κιλά. Οι Γάλλοι επιστήμονες συστήνουν περισσότερο ύπνο, τουλάχιστον πάνω από έξι ώρες το βράδυ και, κατά προτίμηση επτά έως οκτώ.

Μία δεύτερη γερμανική έρευνα, με επικεφαλής τον βιολόγο Τιλ Ρένεμπεργκ του πανεπιστημίου του Μονάχου, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό βιολογίας “Current Biology”, σύμφωνα με το “Science”, δείχνει ότι έχουμε κάθε λόγο να μισούμε το ξυπνητήρι! Η μελέτη συμπέρανε ότι, διαταράσσοντας τον φυσιολογικό ρυθμό του οργανισμού, οι συνεχείς διακοπές του ύπνου πιο νωρίς από αυτό που έχει ανάγκη ο άνθρωπος, οδηγούν τελικά σε αύξηση του βάρους.

Το φαινόμενο σχετίζεται με το λεγόμενο «κοινωνικό τζετ-λαγκ», δηλαδή τον βαθμό στον οποίο ο φυσιολογικός ρυθμός ύπνου ενός ανθρώπου δεν συγχρονίζεται με το κοινωνικό πρόγραμμά του (σχολείο, εργασία κλπ). Όταν κανείς, όπως συνήθως συμβαίνει, ξυπνάει πιο αργά τα Σαββατοκύριακα, αλλά τις καθημερινές επανέρχεται στην «τρομοκρατία του ξυπνητηριού», τότε, κατά τους ερευνητές, ο οργανισμός του αισθάνεται να βιώνει διαδοχικά διαφορετικές χρονικές ζώνες (έτσι προκύπτει και ο όρος «κοινωνικό τζετ-λαγκ» κατ΄ αναλογία με το κανονικό «τζετ-λαγκ» των ταξιδιωτών που κάνουν υπερατλαντικά ταξίδια και αλλάζουν κανονικές γεωγραφικές ζώνες χρόνου).

Οι έρευνες δείχνουν ότι όσο πιο νωρίς βάζει κανείς το ξυπνητήρι του και άρα όσο πολύ πάει κόντρα στο φυσικό βιολογικό ρυθμό ύπνου- ξύπνιου, τόσο πιθανότερο είναι να καπνίζει, να πίνει αλκοόλ και καφέ και ακόμα να παχύνει.

Οι ερευνητές μελέτησαν τις επιπτώσεις του κοινωνικού τζετ-λαγκ σε ανθρώπους ηλικίας 16 έως 65 ετών και έδειξαν ότι η έλλειψη ύπνου αυξάνει τον κίνδυνο να βάλει κανείς πρόσθετα κιλά, ιδίως αν είναι ήδη υπέρβαρος. Όσοι έχουν κανονικό βάρος, κινδυνεύουν λιγότερο.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Επιμέλεια θέματος: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline

www.ygeiaonline.gr

Σήμερα και κάθε χρονιά στις 17 Μαΐου έχει καθιερωθεί η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Υπέρτασης, ως μέρα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της υπέρτασης, της πολύ διαδεδομένης αυτής «σιωπηλής» νόσου.

 Σιωπηλή διότι δεν έχει απαραίτητα συμπτώματα ενώ αποτελεί σημαντικό παράγοντα εμφάνισης σοβαρών παθήσεων. Για αυτό άλλωστε γίνεται πιο επικίνδυνη όταν δεν ελέγχεται, τουλάχιστον αποτελεσματικά.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας,  το 20% του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού (ένα δισεκατομμύριο άτομα), πάσχει από υπέρταση. Μάλιστα αυτός ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί σε 1,5 δισεκατομμύρια έως το 2025. Αντίστοιχα ανησυχητικά είναι και τα δεδομένα στην Ελλάδα, αφού μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι περίπου 1 στους 3 ενήλικους Έλληνες πάσχει από υπέρταση, αλλά μόνο οι μισοί από αυτούς λαμβάνουν αγωγή.

Διατροφική Αγωγή

Σε ότι αφορά τη διατροφη και την επίπτωση της στην αρτηριακή πίεση, όλοι ξέρουμε ότι το αλάτι «ανεβάζει» την πίεση, οπότε ένας υπερτασικός θα πρέπει να προσέχει την προσθήκη του στο φαγητό. Αρκετοί επίσης θα γνωρίζουν ότι ορισμένα τρόφιμα περιέχουν «κρυφό αλάτι», όπως τα τυποποιημένα τρόφιμα και σνακ, ορισμένα κατεψυγμένα, τρόφιμα σε κονσέρβες, τα παστά, τα καπνιστά, τα αλμυρά τυριά, η μουστάρδα και άλλα. Πόσοι όμως γνωρίζουν ποια τρόφιμα βοηθούν στον έλεγχο της πίεσης;

Φρούτα και λαχανικά

Το πρώτο που έρχεται στο νου μας είναι η μπανάνα κι αυτό λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε κάλιο, το οποίο θεωρείται ευεργετικό στην ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, τόσο σε υγιείς όσο και σε υπερτασικούς. Βέβαια η μπανάνα από μόνη της ή το σκόρδο σε μια διατροφή δεν θα κάνουν τη διαφορά, τουλάχιστον από μόνα τους. Χρειάζεται συνολικά η διατροφή μας να παραπέμπει στο μοντέλο DASH (Dietary Approach to Stop Hypertension), ή μοντέλο Διαιτητικής Προσέγγισης για την Παρεμπόδιση της Υπέρτασης, το οποίο με τη σειρά του αποτελεί την εφαρμογή του μεσογειακού τρόπου διατροφής. Προβλέπεται λοιπόν ένα διαιτολόγιο πλούσιο σε φρούτα (3-5/ ημέρα) και λαχανικά (2 ατομικές σαλάτες/ ημέρα), ημίπαχα γαλακτοκομικά (2 μερίδες/ ημέρα), ελάχιστο κόκκινο κρέας (1/ εβδομάδα), αποφυγή κορεσμένων λιπαρών, μειωμένη πρόσληψη αλατιού κτλ. Μια πρόσφατη έρευνα μάλιστα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Clinical Hypertension υποδεικνύει ευεργετικές επιδράσεις και του μαγνησίου των φρούτων και των λαχανικών, αλλά και του ασβεστίου, χωρίς ωστόσο να καταλήγει σε ασφαλή συμπεράσματα. Παρακάτω σας παραθέτουμε τα σύγχρονα δεδομένα για τα τρόφιμα που θεωρούνται «υπέρμαχοι» της πίεσης και σε πολλές περιπτώσεις είναι παρεξηγημένα:

Πορτοκάλι

Τα πορτοκάλια έχουν αποκτήσει την κακή φήμη ότι ανεβάζουν την πίεση, κάτι που δεν υποστηρίζεται επιστημονικά. Αντίθετα, το πορτοκάλι παρουσιάζει υψηλές συγκεντρώσεις καλίου, οπότε μια φρέσκια πορτοκαλάδα είναι απαραίτητη για τη μάχη ενάντια στην υψηλή πίεση.

Παντζάρι

Όπως όλα τα πράσινα (φυλλώδη) λαχανικά, έτσι και το πατζάρι περιέχει πλούσιες ποσότητες νιτρικού άλατος. Αυτό με τη σειρά του, μειώνει σημαντικά την αρτηριακή πίεση, όπως φάνηκε μετά από κατανάλωση 500 ml χυμού από παντζάρια ημερησίως, σύμφωνα με βρετανική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Hypertension. Αντίθετα λοιπόν με τη κοινή γνώμη (ότι δηλαδή το παντζάρι ανεβάζει τον αιματοκρίτη, άρα και την πίεση), η κατανάλωση μιας παντζαροσαλάτας, ίσως και με λίγο σκόρδο ευνοεί τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Σκόρδο

Η παράδοση αλλά και η εμπεριστατωμένη μελέτη θέλει το σκόρδο να προλαμβάνει την υπέρταση ή και μειώνει τα επίπεδα της πίεσης. Όμως τα ερευνητικά δεδομένα κάνουν συζήτηση για ασυνήθιστα υψηλή κατανάλωση σκόρδου (15-20 σκελίδες/ ημέρα). Έτσι πιθανότατα μια μικρή πρόσληψη σκόρδου ημερισίως (1-2 σκελίδες) να επηρεάζει ελάχιστα ή και καθόλου την πίεση.

Προς αποφυγήν

Τέλος, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι το αλκοόλ (πάνω από 1 ποτό για τις γυναίκες και 2 για τους άντρες), η υπερβολική πρόσληψη καφεΐνης (καφές και ορισμένα αναψυκτικά), οι σάλτσες, οι σος, η κετσαπ, αλλά και η έτοιμη κινέζικη κουζίνα (ενισχυτικό γεύσης: γλουταμινικό μονονάτριο) δρουν ενάντια στη ρύθμιση της πίεσης και θα πρέπει να αποφεύγονται από τους υπερτασικούς.

Δημήτριος Πέτσιος MSc

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

info@diatistrofis.gr

Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας γλυκαντικών ουσιών όπως η φρουκτόζη μπορεί να μειώσει τις πνευματικές ικανότητες, σύμφωνα με αμερικανική μελέτη που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο Journal of Physiology.

Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες με επικεφαλής τον Δρ Φερνάντο Γκόμεζ-Πινίλα έκαναν πειράματα με αρουραίους και διαπίστωσαν ότι η διατροφή με υπερδοσολογία γλυκόζης συντελούσε σε μειωμένη ικανότητα μάθησης αλλά και υπολειτουργία της μνήμης.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές τάισαν δύο ομάδες αρουραίων με σιρόπι καλαμποκιού (υψηλής περιεκτικότητας σε γλυκόζη) αντί για νερό. Η μια ομάδα ταυτόχρονα με το σιρόπι κατανάλωνε και ω-3 λιπαρά οξέα, υπό τη μορφή λιναρόσπορου και εικοσιδιεξαενοϊκού οξέος (DHA) (ουσίες που ενισχύουν την εγκεφαλική λειτουργικότητα και προστατεύουν τους νευρώνες).

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από την χορήγηση σιροπιού φρουκτόζης (το οποίο είναι έξι φορές πιο γλυκό από το ζαχαροκάλαμο απ’ το οποίο γίνεται η ζάχαρη) τα πειραματόζωα επί πέντε ημέρες εκπαιδεύτηκαν να κινούνται μέσα σε έναν λαβύρινθο, ώστε να βρίσκουν την μοναδική του έξοδο. Μετά από έξι εβδομάδες, τακτικής κατανάλωσης φρουκτόζης τα τρωκτικά επανατοποθετήθηκαν στον λαβύρινθο, ώστε να ελεγχθούν οι πνευματικές τους δεξιότητες.

Όπως διαπιστώθηκε η υπερκατανάλωση φρουκτόζης είχε προκαλέσει μείωση των πνευματικών δεξιοτήτων τους, επιδεινώνοντας την μνήμη της πρώτης ομάδας ενώ αντίθετα η δεύτερη ομάδα που είχε καταναλώσει και ω-3 λιπαρά οξέα δεν είχαν εμφανίσει όμοια έκπτωση των νοητικών λειτουργιών τους.

Οι αρουραίοι που είχαν τραφεί με φρουκτόζη αλλά χωρίς ω-3 λιπαρά οξέα είχαν μειωμένη δραστηριότητα στις εγκεφαλικές συνάψεις, άρα μειωμένη ικανότητα μετάδοσης σημάτων μέσω των νευρώνων. Το πρακτικό αποτέλεσμα ήταν η δυσκολία να βγουν από τον λαβύρινθο, καθώς είχαν ξεχάσει όσα είχαν μάθει έξι εβδομάδες νωρίτερα.

Τα πειραματόζωα αυτά, εμφάνισαν επίσης αντίσταση ινσουλίνης, της ορμόνης που ελέγχει το σάκχαρο στο αίμα και ρυθμίζει την λειτουργία των εγκεφαλικών συνάψεων. Σύμφωνα με τους επιστήμονες η υπερδοσολογία φρουκτόζης φάνηκε να εμποδίζει την ικανότητα της ινσουλίνης να ρυθμίζει την λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων, αποδιοργανώνοντας την επεξεργασία των πληροφοριών αλλά και των αναμνήσεων.

Προηγούμενες μελέτες έχουν αποδείξει ότι η φρουκτόζη, φυσικό γλυκαντικό των φρούτων (υπάρχει και η συνθετική εκδοχή της που προστίθεται σε διάφορα τρόφιμα και ποτά) μπορεί να κάνει κακό στον οργανισμό, αυξάνοντας τον κίνδυνο για διαβήτη, παχυσαρκία και ηπατοπάθεια.

Η νέα έρευνα αναδεικνύει ένα ακόμα κίνδυνο, τις επιπτώσεις του μεταβολικού συνδρόμου στον εγκέφαλο και τις νοητικές επιδόσεις του, ενώ παράλληλα δείχνει ότι τα ω-3 λιπαρά οξέα μπορούν να αντισταθμίσουν τη βλάβη.

Το DHA είναι ζωτικό για τη σωστή λειτουργία των συνάψεων του εγκεφάλου και, κατά τη συνέπεια, για την ομαλή μετάδοση των σημάτων μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων. Το ανθρώπινο σώμα δεν παράγει αρκετό DHA, γι’ αυτό μπορεί κανείς να αυξάνει την προσλαμβανόμενη ποσότητα μέσω ειδικών συμπληρωμάτων ή τροφών που περιέχουν άφθονα ω-3 λιπαρά οξέα.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι αυτό που τρώει κανείς, επηρεάζει το νου του. Μία μακρόχρονη διατροφή πλούσια σε φρουκτόζη αλλάζει την ικανότητα του εγκεφάλου να μαθαίνει και να θυμάται πληροφορίες. Όμως η προσθήκη των ω-3 λιπαρών οξέων στα γεύματα βοηθάει στην ελαχιστοποίηση της ζημιάς», σημειώνει ο Δρ Γκόμεζ-Πινίλα.

Συμβουλεύει μάλιστα, η κατανάλωση φρουκτόζης και γενικότερα γλυκών να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό και, αντίθετα, να τρώει κανείς τροφές όπως γιαούρτι ή μαύρη σοκολάτα, καθώς επίσης τρόφιμα πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, όπως ο σολομός, τα καρύδια και ο λιναρόσπορος. Εναλλακτικά, μπορεί να παίρνει καθημερινά μία κάψουλα DHA, του 1 γραμμαρίου.

Πηγή: health.in.gr, ΑΠΕ

www.myhnews.gr

Οι άνθρωποι που τρώνε συχνά ψάρι, αντιμετωπίζουν μικρότερο κίνδυνο να πάθουν καρκίνο του παχέος εντέρου, σύμφωνα με μία νέα κινεζική έρευνα.

Κατά μέσον όρο η τακτική κατανάλωση ψαριού μειώνει κατά 12% τον κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου και αυτό αφού προηγουμένως έχουν απομονωθεί άλλοι παράγοντες κινδύνου, όπως η προχωρημένη ηλικία, η κατανάλωση αλκοόλ και κόκκινου κρέατος (βασική αιτία για αυτή τη μορφή του καρκίνου), το επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό κ.α.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου λέγεται και ορθοκολικός. Η κατανάλωση ψαριού έχει μεγαλύτερη προστατευτική δράση στο κατώτερο μέρος του παχέος εντέρου (το ορθόν) σε σχέση με το ανώτερο (το κόλον). Όσοι τρώνε το περισσότερο ψάρι, διατρέχουν κατά 21% μειωμένο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο στο ορθόν και μόνο 4% στην περίπτωση του καρκίνου στο κόλον (μόνο 4%).

Τα παραπάνω διαπίστωσαν οι ερευνητές μετά από συγκριτική αξιολόγηση (μετα-ανάλυση) 41 δημοσιευμένων μελετών από όλο τον κόσμο.

Η ωφέλιμη δράση των ψαριών πιθανώς προέρχεται από τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία περιέχονται ιδίως σε μεγάλες ποσότητες στο σολομό και τις σαρδέλες.

Είναι ασαφές σε ποιον βαθμό οι καταναλωτές ωφελούνται εξίσου αν, αντί για ψάρια, παίρνουν απλώς συμπληρώματα διατροφής με ωμέγα-3 λιπαρά.

Πηγή: ΠρώτοΘΕΜΑ

www.myhnews.gr

Τα παιδιά και οι έφηβοι που παρακολουθούν πολλές ώρες τηλεόραση είναι λιγότερο πιθανό να τρώνε φρούτα και λαχανικά, αλλά να καταναλώνουν σνακ όπως καραμέλες ή αναψυκτικά σε καθημερινή βάση, σύμφωνα με νέα αμερικάνικη δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine.

Οι ερευνητές του Εθνικού Ινστιτούτου Παιδικής Υγείας και Ανθρώπινης Ανάπτυξης «Eunice Kennedy Shriver» μελέτησαν δεδομένα που αφορούσαν σχεδόν 13.000 Αμερικανούς μαθητές και διαπίστωσαν ότι οι κακές διατροφικές συνήθειες ίσχυαν ακόμη και όταν συνεκτίμησαν παράγοντες όπως η γυμναστική και η συχνότητα κατανάλωσης σνακ κατά τη διάρκεια της τηλεθέασης.

Βέβαια τα ευρήματα δεν προκάλεσαν έκπληξη στους επιστήμονες, αλλά η μελέτη από μόνη της δεν μπορεί να αποδείξει ότι η τηλεόραση μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά σε κακές διατροφικές επιλογές. Επίσης οι ερευνητές δεν κατάφεραν να αποσαφηνίσουν αν η τηλεόραση ή οι κακές διατροφικές επιλογές είναι ο κυρίαρχος παράγοντας, αφού η συμπεριφορά των παιδιών μελετήθηκε μια δεδομένη περίοδο.

«Η μελέτη συνηγορεί με παλαιότερα στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η τηλεόραση επηρεάζει αρνητικά την διατροφή και τις επιλογές των ανθρώπων γενικότερα. Στο παρελθόν έχει τεκμηριωθεί ότι τα παιδιά που βλέπουν πολλές ώρες τηλεόραση είναι συνήθως υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Μια πιθανή εξήγηση για τη σχέση αυτή είναι ότι τα διαφημιστικά μηνύματα μπορούν να κατευθύνουν τις διατροφικές επιλογές των παιδιών προς ανθυγιεινά τρόφιμα», υπογραμμίζεται στο πόρισμα της μελέτης.

Το δείγμα της έρευνα ήταν αντιπροσωπευτικό του πληθυσμού των ΗΠΑ και επρόκειτο για 12.642 μαθητές ιδιωτικών και δημοσίων σχολείων, που παρακολουθούσαν κατά μέσο όρο 2,5 ώρες τηλεόραση καθημερινά.

Για κάθε επιπλέον ώρα τηλεθέασης ημερησίως, τα παιδιά Ε’ Δημοτικού έως και Γ’ Γυμνασίου, είχαν 5% λιγότερες πιθανότητες να τρώνε λαχανικά καθημερινά και 8% μικρότερες πιθανότητες να τρώνε τουλάχιστον ένα φρούτο.

Κάθε επιπλέον ώρα μπροστά στην τηλεόραση εξηγούσε την κατανάλωση πολλών γλυκισμάτων και αναψυκτικών, ενώ υπήρχε 24% πιθανότητα να πίνουν αναψυκτικό τουλάχιστον μια φορά την ημέρα και 14% να προτιμούν τα εστιατόρια γρήγορου φαγητού τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα.

Οι παρατηρήσεις αυτές ίσχυαν ακόμη και όταν συνεκτιμήθηκαν η ηλικία, το φύλο, η φυλή και το οικογενειακό εισόδημα των παιδιών.

Πηγή: health.in.gr

www.myhnews.gr

Η μετατροπή του καφέ λίπους σε έναν «φούρνο» που καίει τα αντιαισθητικά παχάκια θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν νέο τρόπο αποτελεσματικής απώλειας βάρους, υποστηρίζουν βρετανοί επιστήμονες.

Τα ενδιαφέροντα ευρήματα έρχονται από ειδικούς του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ οι οποίοι πραγματοποίησαν πειράματα σε ποντίκια. Διαπίστωσαν λοιπόν, ότι ο «θερμοστάτης» του οργανισμού που λειτουργεί με στόχο την επίτευξη μιας σταθερής θερμοκρασίας του σώματος μέσω της καύσης του καφέ λίπους, βασίζεται στην οστική μορφογενετική πρωτεΐνη 8B, γνωστή και ως bmp8B.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ποντίκια που ζούσαν σε περιβάλλον με θερμοκρασία 5 βαθμών Κελσίου παρήγαγαν σχεδόν 140 φορές περισσότερη bmp8B συγκριτικά με εκείνα που ζούσαν σε περιβάλλον με θερμοκρασία δωματίου.

Η αναλυτική μελέτη της διαδικασίας διάσπασης του καφέ λίπους, θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία φαρμάκων για μεγαλύτερη καύση ενέργειας και μέσω των αποθεμάτων λευκού λίπους που ευθύνονται για την παχυσαρκία.

Το λιώσιμο του… λίπους

Η πρωτεΐνη bmp8B παράγεται τόσο στην περιοχή του έσω κοιλιακού υποθαλάμου του εγκεφάλου, όσο και μέσα στα ίδια τα κύτταρα του καφέ λιπώδους ιστού. Η bmp8B φαίνεται ότι δρα ενισχύοντας τα νευρικά σήματα που στέλνει ο εγκέφαλος προς τα κύτταρα του καφέ λιπώδους ιστού. Κάτι τέτοιο κάνει τα λιποκύτταρα πιο ευαίσθητα στα σήματα αυτά με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι καύσεις τους.

Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων τους, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν γενετικώς τροποποιημένα ποντίκια τα οποία δεν παρήγαγαν την πρωτεΐνη bmp8B. Αυτά σύντομα έγιναν παχύσαρκα, παρά το γεγονός ότι ακολουθούσαν μια φυσιολογική θερμιδικά διατροφή. Όταν μάλιστα πέρασαν σε διατροφή πλούσια σε λιπαρά, τα ποντίκια πάχυναν ακόμη περισσότερο.

Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας κύτταρα του καφέ λιπώδους ιστού που είχαν καλλιεργηθεί στο εργαστήριο, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι χορηγώντας τους bmp8B επέτυχαν την αύξηση των ενεργειακών τους καύσεων. Είδαν επίσης ότι η χορήγηση της πρωτεΐνης της «λιποδιάλυσης» κατευθείαν στον εγκέφαλο των παχύσαρκων ποντικιών, οδήγησε σε απώλεια βάρους.

«Ήταν πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός ότι τα λιποκύτταρα “ξυπνούσαν” μέσω του νευρικού συστήματος» εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης δρ Άντριου Ουίτλ.

Στόχος των ειδικών είναι η δημιουργία ενός φαρμάκου που θα επιταχύνει την ενεργειακή καύση του καφέ λίπους.

Τα ευρήματα των Βρετανών παρουσιάζονται μέσα από την επιθεώρηση «Cell».

Πηγή: Το ΒΗΜΑ

www.myhnews.gr

Μια αρκετά πολύπλοκη σχέση συνδέει τη θυρεοειδική νόσο, το σωματικό βάρος και το μεταβολικό μας ρυθμό. Οι θυρεοειδικές ορμόνες ρυθμίζουν το μεταβολικό ρυθμό, σε ανθρώπους και ζώα, όπως αυτός καθορίζεται από τη μέτρηση της ποσότητας οξυγόνου που χρησιμοποιείται από το σώμα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αν η μέτρηση γίνει σε συνθήκες ηρεμίας, προκύπτει ο βασικός μεταβολικός ρυθμός (Β.Μ.Ρ.). Οι ασθενείς με υπολειτουργία του θυρεοειδούς αδένα, βρέθηκαν να έχουν μειωμένο βασικό μεταβολικό ρυθμό. Τα μειωμένα επίπεδα θυρεοειδών ορμονών στο αίμα συσχετίστηκαν επίσης με μειωμένο μεταβολικό ρυθμό.

Αυξομείωση

Η διαφοροποίηση του βασικού μεταβολικού ρυθμού συνεπάγεται μεταβολή στο ενεργειακό ισοζύγιο, που ισοδυναμεί στη διαφορά της ενέργειας (θερμίδες) που τρώμε με την ενέργεια που δαπανά το σώμα μας. Αν ο Β.Μ.Ρ. αυξηθεί φαρμακευτικά (π.χ. αμφεταμίνες), δημιουργείται έλλειμμα στο ενεργειακό ισοζύγιο, όποτε μειώνεται το σωματικό βάρος. Κάπως έτσι προέκυψε το συμπέρασμα ότι η μεταβολή στα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών, επιφέρει αλλαγή στο ενεργειακό ισοζύγιο, άρα και στο σωματικό βάρος. Ωστόσο, αυτό είναι το ένα σκέλος της υπόθεσης. Για παράδειγμα, όταν σε ζώα ο μεταβολικός ρυθμός μειώνεται (π.χ. με μείωση της σωματικής θερμοκρασίας), αυτά δεν αυξάνουν το σωματικό βάρος τους όπως θα αναμενόταν.

Ισοζύγιο ενέργειας

Η σχέση μεταβολικού ρυθμού, βάρους και ενεργειακού ισοζυγίου είναι αρκετά πολύπλοκη. Υπάρχουν αρκετές ορμόνες, εκτός από τις θυρεοειδικές, πρωτεΐνες και άλλες ουσίες που επηρεάζουν επίσης την ενεργειακή δαπάνη του σώματός μας, την πρόσληψη τροφής και το σωματικό βάρος. Επειδή λοιπόν όλοι αυτοί οι παράγοντες αλληλεπιδρούν τόσο με εγκεφαλικά κέντρα που ρυθμίζουν την ενεργειακή δαπάνη, όσο και με περιφερικούς ιστούς που ελέγχουν ενεργειακή δαπάνη και πρόσληψη, δεν γίνεται να προβλεφθεί το αποτέλεσμα, στο σωματικό βάρος ως σύνολο, αν αλλάξουμε έναν μόνο παράγοντα (π.χ. θυρορμόνη). Βέβαια, από τη στιγμή που ο Β.Μ.Ρ. μειώνεται σε ασθενείς με υποθυρεοειδισμό, κατά κανόνα αυξάνεται μέτρια και το σωματικό βάρος. Αυξάνεται όμως περισσότερο σε ασθενείς με πιο σοβαρό υποθυρεοειδισμό. Η αιτία, υπό συνθήκες υποθυρεοειδισμού, είναι επίσης πολύπλοκη και δεν σχετίζεται πάντα με συσσώρευση λίπους.

Τι είναι το επιπλέον βάρος;

Το μεγαλύτερο ποσοστό του βάρους, που αυξήθηκε, σε υποθυρεοειδικούς ασθενείς οφείλεται σε συσσώρευση αλατιού και νερού. Μεγάλη αύξηση σωματικού βάρους σπάνια συσχετίστηκε με υποθυρεοειδισμό. Συνήθως, αποδίδονται 2,5-5 κιλά σε υπολειτουργία του θυρεοειδή αδένα, ανάλογα με τη σοβαρότητα του υποθυρεοειδισμού. Αν η αύξηση βάρους είναι ο μοναδικό σύμπτωμα, τότε είναι πολύ δύσκολο να οφείλεται στο θυρεοειδή αδένα.

Θυρορμόνη και βάρος

Από τη στιγμή λοιπόν που το αυξημένο βάρος, σε συνθήκες υπολειτουργίας του θυρεοειδούς, οφείλεται σε συσσώρευση αλατιού και νερού, η θεραπεία συνεπάγεται μικρή απώλεια βάρους – συνήθως λιγότερο από 10% του αρχικού βάρους. Θεωρητικά, η χορήγηση θυρορμόνης σε ενδεδειγμένη δόση θα πρέπει να επιφέρει επαναφορά του βάρους στα επίπεδα που βρισκόταν, πριν εμφανιστεί υποθυρεοειδισμός. Ωστόσο, καθώς ο υποθυρεοειδισμός έχει εδραιωθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν διαγνωσθεί, είναι πολύ συχνό το βάρος να παραμένει σχεδόν αμετάβλητο με τη θεραπεία. Αν λοιπόν όλα τα συμπτώματα υποχώρησαν με τη θεραπεία, εκτός από το βάρος, είναι πολύ δύσκολό το επιπλέον αυτό βάρος να οφείλεται αποκλειστικά στο θυρεοειδή αδένα. Θεωρείται μάλιστα ότι αν οι τιμές των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα επανέλθουν σε φυσιολογικά επίπεδα, η ικανότητα του ασθενούς να μειώνει ή να αυξάνει το βάρος του είναι παρόμοια ενός ατόμου χωρίς τέτοια προβλήματα.

Οι θυρορμόνες χρησιμοποιήθηκαν παλαιότερα ως βοήθημα απώλειας βάρους. Πλήθος μελετών έδειξαν ότι η υπερβολική θυρορμόνη μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη απώλεια βάρους απ’ ότι η δίαιτα από μόνη της. Ωστόσο, όταν η χορήγησή της σταματήσει, το βάρος επιστρέφει στα προηγούμενα επίπεδα. Επιπλέον, προκαλείται απώλεια μυϊκής πρωτεΐνης και αυξάνεται σημαντικό ο κίνδυνος μεταβολικών νοσημάτων.

Τι προτείνεται;

Πρώτα απ’ όλα λοιπόν, απαιτείται σωστή υποκατάσταση των θυρεοειδικών ορμονών, ώστε να επανέλθουν εντός των φυσιολογικών ορίων. Ακολούθως, συστήνεται περιορισμός των προσλαμβανόμενων από τη διατροφή λιπαρών: οι περισσότεροι οργανισμοί υγείας συντείνουν στο ότι από τα λιπαρά θα πρέπει να προέρχεται το πολύ το 30% των θερμίδων ημερησίως. Επιπλέον, οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι βιταμίνες Α, C και Ε, αλλά και ο ψευδάργυρος διαδραματίζουν κάποιο ρόλο σε συνθήκες υποθυρεοειδισμού. Πράγμα που σημαίνει ότι είναι πολύ σημαντικό να διατηρούμε ισορροπημένη διατροφή. Τέλος, η (σχεδόν) καθημερινή άσκηση, κατά προτίμηση αερόβια, αποδεικνύεται ευεργετική. Αυξάνει αφενός την αιματική κυκλοφορία, αφετέρου δε συμμετέχει στην καλύτερη διαχείριση του σωματικού μας λίπους.

Γιώργος Μίλεσης, MSc

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

 milesis@diatistrofis.gr

Σε πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη στο περιοδικό Emerging Infectious Diseases με τίτλο “Risk-based estimate of effect of foodborne diseases on Public Health, Greece” (2011 Sep;17(9):1581-90), εκτιμήθηκε η επιβάρυνση (burden) που επέφερε στη δημόσια υγεία καθένα από τα συχνότερα τροφιμογενή νοσήματα στην Ελλάδα, το διάστημα 1996-2006. Τα αποτελέσματα της μελέτης εκφράστηκαν μέσω της επίπτωσης των διαφορετικών εκβάσεων του νοσήματος και των DALYs (Disability-Adjusted Life Years, χαμένα έτη ζωής λόγω πρόωρης θνησιμότητας και αναπηρίας, ως αποτέλεσμα της νόσησης). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, η βρουκέλλωση, η εχινοκοκκίαση, η σαλμονέλλωση και η τοξοπλάσμωση ευθύνονταν για 70% των DALYs.

Παρότι αναγνωρίζουμε το γεγονός ότι μελέτες σαν και αυτή είναι ιδιαιτέρως χρήσιμες για τη χάραξη πολιτικών υγείας, θεωρούμε ότι σε αυτή την περίπτωση σημαντικοί παράγοντες παραβλέφθηκαν και ότι η σημασία της εχινοκοκκίασης και της βρουκέλλωσης υπερεκτιμήθηκε.

Πρώτον, η Ελλάδα δεν αποτελεί υπερενδημική χώρα όσον αφορά την εχινοκοκκίαση, όπως αναφέρεται στο εν λόγω άρθρο. Για να χαρακτηριστεί μια χώρα υπερενδημική για ένα νόσημα, θα πρέπει αυτό να έχει σταθερά υψηλή επίπτωση σε όλες τις ηλικίες και στα δύο φύλα. Τα δεδομένα του Συστήματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων (ΣΥΔΝ) του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) δείχνουν ότι τα κριτήρια αυτά δεν πληρούνται για το εν λόγω νόσημα στην Ελλάδα. Συνολικά, 53 κρούσματα δηλώθηκαν μεταξύ 1998 και 2006, ενώ η επίπτωση της εχινοκοκκίασης μειώθηκε το ίδιο διάστημα σημαντικά (Γράφημα 1)[1]. Μόλις το 4,8% των δηλωθέντων κρουσμάτων ήταν ηλικίας μικρότερης από 15 έτη. Καθώς η περίοδος επώασης του συγκεκριμένου νοσήματος μπορεί να διαρκέσει χρόνια (σε αντίθεση με τα περισσότερα τροφιμογενή νοσηματα), θα έπρεπε να αναφέρεται στο άρθρο εάν ελήφθη υπόψη η ηλικία των κρουσμάτων. Επιπλέον, η επίπτωση αφορά νέες περιπτώσεις νοσήματος, ενώ η εχινοκοκκίαση αποτελεί αρκετά συχνά τυχαίο εύρημα χωρίς να υπάρχει συμπτωματική νόσος. Το 8,8% των δηλωθέντων κρουσμάτων το ίδιο διάστημα ήταν αλλοδαποί. Στη μελέτη δεν αναφέρεται αν εξαιρέθηκαν ή όχι τυχόν εισαγόμενα κρούσματα από τη μελέτη. Τέλος, επαγγελματική έκθεση αναφέρθηκε στο 62,0% των δηλωθέντων κρουσμάτων.

Εκτός όμως από τα δεδομένα του ΚΕΕΛΠΝΟ, τα αποτελέσματα οροεπιδημιολογικών [1] και υπερηχογραφικών μελετών [2] έχουν επίσης δείξει ότι η οροθετικότητα για εχινοκοκκίαση στο γενικό πληθυσμό είναι πολύ χαμηλή, όπως, επίσης, και ο επιπολασμός της νόσου, ενώ συνεχής μείωση του επιπολασμού του παρασίτου έχει βρεθεί και στα ζώα [3,4]. Η εφαρμογή αυστηρών κανονισμών (Κανονισμός Ευρωπαϊκης Επιτροπής 1774/2002) όσον αφορά τους χειρισμούς των προϊόντων στα σφαγεία, έχει συμβάλει σημαντικά στην προόδο του ελέγχου του εχινοκόκκου στη χώρα μας.

Όσον αφορά τη βρουκέλλωση, σύμφωνα με τα δεδομένα του ΣΥΔΝ, προκύπτει ότι μεταξύ 1998 και 2006, λιγότερο από 10% των δηλωθέντων κρουσμάτων αφορούσαν παιδιά <15 ετών και ότι το 87,9% των κρουσμάτων είχαν ιστορικό επαγγελματικής έκθεσης. Το εύρημα αυτό είναι συμβατό με την κατανομή των κρουσμάτων ως προς το φύλο, καθώς η πλειονότητά τους ήταν άνδρες (69,9%).

Καθώς τα επιδημιολογικά δεδομένα των δύο αυτών νοσημάτων διαφέρουν από αυτά των τυπικών τροφιμογενών νοσημάτων, όπως είναι η σαλμονέλλωση (ίση κατανομή μεταξύ ανδρών και γυναικών, πλειονότητα κρουσμάτων στα μικρά παιδιά κτλ), οι συγκρίσεις μπορεί να είναι παραπλανητικές. Περισσότερα επιδημιολογικά δεδομένα σχετικά με τα νοσήματα που περιλαμβάνονται στη μελέτη μπορούν να ανευρεθούν στην επίσημη ιστοσελίδα του ΚΕΕΛΠΝΟ http://www.keelpno.gr.

Το σημαντικότερο μειονέκτημα της μελέτης αυτής αφορά τις πηγές των πρωτογενών δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν. Αναφέρεται ότι οι εκτιμήσεις έγιναν με βάση (α) τα δημόσια διαθέσιμα δεδομένα επιτήρησης, (β) τα αρχεία των νοσοκομείων και (γ) τη βιβλιογραφία, αλλά δεν περιγράφεται για κάθε νόσημα ποιες πηγές χρησιμοποιήθηκαν. Όσον αφορά την εχινοκοκκίαση και τη βρουκέλλωση είναι ασαφές τι είδους πηγές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εξαγωγή των εν λόγω συμπερασμάτων. Η συμβολή του ΚΕΕΛΠΝΟ περιορίστηκε στην παροχή δεδομένων, κατόπιν αιτήματος των συγγραφέων, για τα έτη 2004-2007. Όσον αφορά τη βιβλιογραφία, οι δημοσιευμένες οροεπιδημιολογικές μελέτες αφορούν παράσιτα ή κοινά παθογόνα, όπως η Salmonella spp. και το Campylobacter spp. και όχι νοσήματα όπως η εχινοκοκκίαση ή η βρουκέλλωση. Επιπλέον, οι μελέτες που έχουν εκτιμήσει την υποδήλωση με βάση τους ταξιδιώτες και αναφέρονται ως πηγή δεδομένων για τη μελέτη δεν συμπεριλαμβάνουν τα εν λόγω νοσήματα. Συνοψίζοντας, ο τρόπος με τον οποίο είναι γραμμένη η μεθοδολογία δεν εξηγεί πώς έγινε η συλλογή των δεδομένων ανά νόσημα, ενώ φαίνεται ότι οι πηγές των δεδομένων διέφεραν σημαντικά μεταξύ των νοσημάτων. Επιπλέον, τα διαστήματα αξιοπιστίας που παρουσιάζονται στην εκτίμηση των DALYs είναι πολύ μεγάλου εύρους (π.χ. 95% δ.α. για τα εκτιμώμενα DALYs βρουκέλλωσης: 174-943) υποδηλώνοντας ότι τα πρωτογενή δεδομένα της μελέτης ήταν περιορισμένα.

Συμπερασματικά, παρότι αυτός ο τύπος μελετών είναι εξαιρετικά σημαντικός για τη δημόσια υγεία, σε αυτή την περίπτωση οι συγγραφείς θα έπρεπε να είχαν παρουσιάσει αναλυτικότερα τους περιορισμούς της μελέτης, καθώς τα αποτελέσματά της θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στα προγράμματα δημόσιας υγείας της χώρας. Τα αποτελέσματα της μελέτης δεν πείθουν ότι πράγματι η εχινοκοκκίαση αποτελεί προτεραιότητα όσον αφορά τα τροφιμογενή νοσήματα στη χώρα μας και πιστεύουμε ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες με προσεκτικότερη συλλογή των πρωτογενών δεδομένων νοσηρότητας και θνητότητας για το σκοπό αυτό.

Βιβλιογραφία:

Fotiou V, Malissiova E, Minas A, Petinaki E, Hadjichristodoulou C. Seroprevalence of IgG antibodies 1 against Echinococcus granulosus in the population of the region of Thessaly, Central Greece. PLoS ONE (accepted for publication)

Varbobitis IC, Pappas G, Karageorgopoulos DE, Anagnostopoulos I, Falagas ME. Decreasing trends of ultrasonographic prevalence of cystic echinococcosis in a rural Greek area. Microbiol Infect Dis 2010;29:307-309.

Sotiraki S, Chaligiannis I. Cystic echinococcosis in Greece. Past and present. Parasite 2010;17:205-210.

Sotiraki S, Himonas C, Korkoliakou P. Hydatidosis-echinococcosis in Greece. Acta Trop 2003;85:197-201.

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης, Κασσιανή Μέλλου, Θεανώ Γεωργακοπούλου, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, Microbiology and Infection

ΠΗΓΗ: www.myhnews.gr

Αλήθεια, πείτε μου: Κάθε χρόνο τούτην την εποχή, δεν αναρωτιόμαστε όλοι μας –ευχάριστα μεν- πόσο γρήγορα πέρασε ο καιρός; Πότε ήταν Χριστούγεννα, πώς πέρασε το Πάσχα, πώς μεγάλωσε η μέρα και ζέστανε και ο καιρός… και φυσικά για πότε έφτασε κιόλας το καλοκαίρι και μαζί όλα του τα δώρα… Η θάλασσα, η παραλία, τα θαλασσινά μεζεδάκια και το σπουδαιότερο…τα παγωτά! Άλλωστε θα συμφωνήσετε μαζί μου πως σε ορισμένους έλειπε τόσο πολύ η γεύση του παγωτού που επέλεγαν να το τρώνε και το χειμώνα! Ξέρατε ότι η γλυκιά και κρεμώδης υφή των γλυκών (πόσο μάλλον του παγωτού) έχει σχετιστεί μετά από μελέτες με την υποσυνείδητη αναπόληση όμορφων στιγμών και συναισθημάτων, ακόμα και από τα παιδικά μας χρόνια; Αντιλαμβάνεστε λοιπόν γιατί το δροσερό αυτό έδεσμα κάνει πάταγο σε όλες τις ηλικίες…

Αυτές και άλλες παρόμοιες σκέψεις διαπέρασαν το μυαλό μου, μόλις ο αδερφός μου πέταξε την ιδέα: «Παιδιά, θέλετε παγωτό;», Βλέπετε, είχαμε πάει το Σαββατοκύριακο για πικ-νικ στην εξοχή μαζί με 2-3 οικογένειες φίλων. Το τι ακολούθησε από φωνές, χοροπηδητά και ουρλιαχτά των παιδιών, δεν περιγράφεται. Η ακαταμάχητη θέση που κατέχει το παγωτό ως γλυκό, σνακ, επιδόρπιο κ.α. είναι αδιαμφισβήτητη. Αυτό γιατί προσφέροντας δροσιά, παράλληλα μας χαρίζει εκπληκτικά γλυκιά και γεμάτη κρεμώδη γεύση (κάτι που όπως είπαμε αναζητούμε από πολύ μικρή ηλικία), σερβίρεται ποικιλοτρόπως (χωνάκι, κυπελάκι, ως επιδόρπιο κτλ.) και συνδυάζεται με πληθώρα άλλων γεύσεων (σοκολάτα, ξηροί καρποί, φρούτα). Μην ξεχνάτε επίσης πως μπορεί να συνοδεύσει άλλα γλυκά (κέικ, σιροπιαστά κ.α.) ενώ ταυτόχρονα αποτελεί απαραίτητο συστατικό πολλών επιδορπίων, ακόμη και ποτών! Έτσι, μιας και το δέλεαρ ήταν μεγάλο, προσφέρθηκα να φέρω παγωτό για όλους και πήρα και τη νύφη μου μαζί (η οποία παραπονέθηκε ότι δεν είναι υγιεινό σαν συνήθεια και παχαίνει) όχι μόνο για να με βοηθήσει στη μεταφορά αλλά και να της δώσω τα φώτα μου σε ορισμένα θέματα περί αυτού:

Τι εστί διατροφικώς το παγωτό;

Για την πλειοψηφία των παγωτών, θα ήταν λάθος να πούμε ότι έχουν χαμηλή διατροφική αξία ή ότι είναι «άχρηστα». Σίγουρα εμπεριέχουν θερμίδες αλλά, καθώς το γάλα είναι το κύριο συστατικό τους, περιλαμβάνουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών μεταξύ των οποίων πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, υδατάνθρακες, λιπαρά, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, λιποδιαλυτές και υδατοδιαλυτές βιταμίνες.

Θερμίδες

Η αλήθεια είναι ότι τα παγωτά είναι αρκετά θερμιδογόνα, ανάλογα βέβαια με το τι θα διαλέξουμε. Ένας απλός κανόνας είναι ότι όσο πιο απλό τόσο πιο «διαιτητικό». Έτσι ένα παγωτό ξυλάκι “light” μπορεί να έχει 95 θερμίδες ενώ ένα παγωτό πύραυλος πάνω από 400! Ξεκινάμε με τις γρανίτες και τα σορμπέ που έχουν τις λιγότερες θερμίδες, προχωράμε στα light και καταλήγουμε σε όλα τα υπόλοιπα. Ακολούθως, οι έξτρα γευστικές απολαύσεις (σιρόπι, ξηροί καρποί, κομμάτια σοκολάτας, καραμέλα κτλ) αυξάνουν το θερμιδικό περιεχόμενο. Άρα λοιπόν χρειάζεται μέτρο στην ποσότητα, συχνότητα αλλά και στο είδος παγωτού που επιλέγουμε για το παιδί. Οι γενικότερες συστάσεις αναφέρουν 1-2 παγωτά την εβδομάδα αντί για γλυκό, ως σνακ ή ελαφρύ γεύμα. Σε περίπτωση που προσέχουμε το βάρος του παιδιού επιλέγουμε μικρές συσκευασίες-μερίδες από ένα πιο απλό παγωτό και φροντίζουμε να το απολαύσει αργά, χωρίς λαιμαργία.

Πρωτεΐνες

Οι πρωτεΐνες του παγωτού προέρχονται κυρίως από το γάλα και τα αυγά που ίσως αυτό περιέχει. Θεωρούνται δε υψηλής βιολογικής αξίας, μιας και προσφέρουν στον οργανισμό μας πολλά από τα αμινοξέα που δεν μπορεί να συνθέσει από μόνος του. Ιδιαιτέρως απαραίτητα για τα παιδιά.

Υδατάνθρακες

Οι περισσότεροι εξ αυτών στο παγωτό προέρχονται από τη ζάχαρη, τις λοιπές γλυκαντικές ύλες και τη λακτόζη του γάλακτος. Παρόλα αυτά, σε γενικές γραμμές ο γλυκαιμικός δείκτης του παγωτού (δηλ. η ταχύτητα με την οποία αυξάνει το σάκχαρο στο αίμα) είναι χαμηλός λόγω της συνολικής σύνθεσης του. Δεν παύει βέβαια να επηρεάζει την υγεία των δοντιών και να δημιουργεί τερηδόνα, οπότε ένα καλό βούρτσισμα αμέσως μετά συνίσταται.

Λίπη

Εδώ το γάλα πάλι έχει τον κύριο λόγο. Πέρα από τις θερμίδες τους μας προσφέρουν τις λιποδιαλυτές βιταμίνες τους και το απαραίτητο λινολεϊκό οξύ. Σε αυτά οφείλεται ως ένα βαθμό τόσο η υφή του παγωτού όσο και η πλούσια γεύση και η ικανοποίηση που μας χαρίζει.

Βιταμίνες

Παράλληλα, εμπεριέχουν και τις βιταμίνες Α, D, E, και Κ, απαραίτητες για τη σωστή ανάπτυξη και λειτουργία του παιδικού οργανισμού. Πράγματι οι έρευνες δείχνουν ότι η καλύτερη αλλά και πιο συχνή πρόσληψη των βιταμινών αυτών στα παιδιά προέρχεται από το γάλα και τα προϊόντα του (γιαούρτι, τυρί, παγωτό)

Ιχνοστοιχεία και μέταλλα

Τέλος, το γάλα (και κατ’ επέκταση το παγωτό) αποτελεί άριστη πηγή ασβεστίου και φωσφόρου. Ακόμα, μας προσδίδει σίδηρο, ψευδάργυρο, κάλιο και μαγνήσιο σε σχετικά ικανοποιητικές ποσότητες.

Μύθοι και αλήθειες

Στο παγωτό δεν εμπεριέχονται συντηρητικά γιατί πολύ απλά δεν χρειάζονται (απαγορεύονται και νομοθετικά). Σε μερικούς τύπους όμως μπορεί να υπάρχουν άλλα πρόσθετα όπως χρωστικές ουσίες, οπότε καλό είναι να διαβάζουμε την ετικέτα. Το τυποποιημένο είναι πιο ασφαλές από το «χύμα» για λόγους νοθείας, ή και φύλαξης-συντήρησης. Φροντίστε η συσκευασία να μην είναι χτυπημένη, ο καταψύκτης ασφυκτικά γεμάτος ή σε σημείο που τον «χτυπάει» ο ήλιος. Τέλος, δεν είναι τόσο δύσκολο όσο φαντάζεστε να φτιάξετε σπιτικό παγωτό, ακόμα και από γιαούρτι, όπως θα δείτε στην παρακάτω συνταγή! Το τι διάλεξε τελικά η νύφη μου για τον ανιψιό μου και τα άλλα παιδιά, θα σας αφήσω να το μαντέψετε!

Δημήτριος Πέτσιος  Msc

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

ΠΑΓΩΤΟ ΦΡΑΟΥΛΑ

Υλικά 4 μερίδες

350 gr. φράουλες, 225 gr. γιαούρτι 2%

60 gr. ζάχαρη

2 κ. γ. χυμό λεμονιού – 4 φράουλες ολόκληρες

Εκτέλεση

Πλένετε & καθαρίζετε της φράουλες, αφαιρώντας τα κοτσάνια τους. Τις κόβετε στα τέσσερα & τις ρίχνετε στο μπλέντερ. Προσθέστε τη ζάχαρη & τα χτυπάτε, μέχρι να γίνει ένας λείος πουρές. Αδειάζετε το μίγμα σε μπολ & προσθέτετε το γιαούρτι & το χυμό λεμονιού, ανακατεύοντας. Σκεπάζετε το μπολ & τοποθετείται στην κατάψυξη για 2 ώρες. Βγάζετε το παγωτό από το ψυγείο & το ξαναχτυπάτε στο μπλέντερ για 1 – 2 λεπτά. Το τοποθετείτε ξανά στην κατάψυξη για 3 ώρες περίπου.

Χτυπάτε το παγωτό πάλι μέχρι να γίνει λείο & κρεμώδη, λίγο πριν το σερβίρετε.  Μοιράζετε δύο μπάλες παγωτό σε κάθε ποτήρι & γαρνίρετε με τις ολόκληρες φράουλες.

Οι περισσότεροι από εμάς παίρνουμε βάρος σταδιακά επειδή συνηθίζουμε να τρώμε με το… μάτι! Αν δεν χορτάσει το… μάτι, δεν χορταίνει ούτε το στομάχι. Αφετέρου, αρκεί να δούμε κάτι νόστιμο για να απλώσουμε το… χέρι, είτε προσπαθούμε να μειώσουμε το βάρος μας είτε όχι. Και αλήθεια πως γίνεται να συμμαζευτούμε όταν όλη την ημέρα σκεφτόμαστε το φαγητό;

Αρκεί να φανταστείτε ότι τρώτε λαχταριστά φαγητά με πολλές θερμίδες, για παράδειγμα μια σοκολάτα ή ένα παγωτό, ώστε να μειωθεί η όρεξή σας και έτσι να σταδιακά να χάσετε κιλά!

Αυτό ανακάλυψε μια νέα πρωτότυπη αμερικανική επιστημονική έρευνα, που έρχεται να ανατρέψει την καθιερωμένη αντίληψη ότι όσο περισσότερο σκέφτεται κανείς το φαγητό, τόσο πιο πολύ θα φάει τελικά.

Η Carrey Morewedge και συνεργάτες, ζήτησαν από 300 εθελοντές να φανταστούν ότι τρώνε ζαχαρωτά ή κομμάτια τυριού. Στη συνέχεια, συνέκριναν πόσο φαγητό έφαγαν οι εθελοντές στην πραγματικότητα, αφού προηγουμένως είχαν κάνει αυτή τη νοητική άσκηση. Αποδείχτηκε ότι όσοι είχαν φανταστεί ότι τρώνε, έφαγαν τελικά μέχρι και 50% λιγότερο φαγητό (δηλαδή το μισό) από ότι όσοι δεν είχαν πριν φανταστεί ότι τρώνε.

Όσο πιο πολύ φαντάζονταν ότι τρώνε, τόσο πιο αποτελεσματική ήταν η μέθοδος. Όσοι έκαναν αυτήν την άσκηση φαντασίας σε τακτική βάση, είχαν λιγότερη όρεξη και έτρωγαν λιγότερο σε σχέση με όσους έκαναν την ίδια άσκηση λίγες φορές.

Με άλλα λόγια, η «εκπαίδευση» του νου φέρνει αποτελέσματα και μπορεί να βοηθήσει τον περιορισμό της διατροφικής πρόσληψης. Ανάλογα αποτελέσματα, με τη βοήθεια της φαντασίας, μπορεί να υπάρξουν, εκτός από το φαγητό, και σε άλλα πράγματα, όπως στα τσιγάρα και τα ναρκωτικά, τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο.

Η επιτυχία του εγχειρήματος βασίζεται στο να φαντάζεται κανείς όσο γίνεται πιο ζωντανά ότι τρώει, από την αρχή έως το τέλος, το αγαπημένο του φαγητό ή γλυκό και να μην αρκείται απλώς σε μια γρήγορη σκέψη που εύκολα σβήνει από το νου.

Αντίθετα, αποτελεί «θεμελιωδώς λανθασμένη στρατηγική», το να προσπαθεί κάποιος να περιορίσει το φαγητό του, καταπιέζοντας τις σκέψεις του για αυτό. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να δίνει διεξόδους σε αυτές τις επιθυμίες, με όσο γίνεται πιο ρεαλιστικό τρόπο, ώστε να μην πυροδοτείται υπερφαγία.

Γιώργος Μίλεσης, MSc

Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος

milesis@diatistrofis.gr

Source

Morewedge CK, Huh YE, Vosgerau J. Thought for food: imagined consumption reduces actual consumption. Science 2010 Dec 10;330(6010):1530-3.